Συνηθισμένα Λάθη στις Ετικέτες Καλλυντικών στην ΕΕ
ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Όλα τα καλλυντικά προϊόντα που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ υπόκεινται στον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1223/2009. Το άρθρο 19 ορίζει τις υποχρεωτικές ενδείξεις επισήμανσης. Η μη συμμόρφωση μπορεί να οδηγήσει σε απόσυρση από την αγορά, επιβολή κυρώσεων και ποινική ευθύνη για το Υπεύθυνο Πρόσωπο.
Ένα σφάλμα στην ετικέτα μπορεί να ανακόψει τη διανομή, να προκαλέσει ανακλήσεις προϊόντων και να εκθέσει τις εταιρείες σε σημαντικές νομικές ευθύνες. Παρακάτω παρουσιάζουμε τα πιο συχνά λάθη — και πώς να τα αντιμετωπίσετε.
Οι απαιτήσεις επισήμανσης καλλυντικών στην ΕΕ είναι από τις πιο λεπτομερείς στον κόσμο. Εντούτοις, ένα εντυπωσιακά μεγάλο ποσοστό προϊόντων — ιδίως αυτών που εισέρχονται στην αγορά από χώρες εκτός ΕΕ ή από μικρές εγχώριες επιχειρήσεις — εμφανίζεται με ετικέτες που δεν πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Οι εθνικές αρχές σε ολόκληρη την Ευρώπη διενεργούν όλο και πιο συστηματική εποπτεία της αγοράς, καθιστώντας τη συμμόρφωση στην επισήμανση σημαντικότερη από ποτέ.
Τα παρακάτω λάθη ευθύνονται για τη συντριπτική πλειονότητα των παραβάσεων που εντοπίζονται. Κυμαίνονται από τεχνικά ζητήματα εύκολης διόρθωσης έως δομικά προβλήματα — αυτά που απαιτούν τη συνδρομή κανονιστικού εμπειρογνώμονα ή Υπεύθυνου Προσώπου πριν το προϊόν φτάσει στο ράφι.
Τα έντεκα πιο συχνά σφάλματα επισήμανσης
01
Απουσία ή εσφαλμένα στοιχεία Υπεύθυνου Προσώπου
Κάθε καλλυντικό προϊόν που διατίθεται στην αγορά της ΕΕ πρέπει να αναφέρει ένα Υπεύθυνο Πρόσωπο (ΥΠ) εγκατεστημένο εντός της ΕΕ. Η ετικέτα πρέπει να αναγράφει την επωνυμία και τη διεύθυνση του ΥΠ — όχι μόνο το εμπορικό σήμα ή έναν ιστότοπο. Μια εταιρεία εγγεγραμμένη στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά το Brexit δεν μπορεί πλέον να ενεργεί ως ΥΠ για διανομή στην ΕΕ. Αυτή είναι η συχνότερη παράβαση για προϊόντα που εισέρχονται μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου.
⇒ Υψηλός κίνδυνος Άρθρ. 19(1)(α)
02
Εσφαλμένη ή απούσα η χώρα προέλευσης για εισαγόμενα προϊόντα
Ο Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1223/2009 απαιτεί η χώρα προέλευσης να αναγράφεται σαφώς στην ετικέτα των καλλυντικών προϊόντων που εισάγονται στην ΕΕ. Ασαφείς ή υπερβολικά γενικές γεωγραφικές αναφορές δεν ικανοποιούν αυτή την απαίτηση και μπορεί να οδηγήσουν σε ενέργειες εποπτείας αγοράς, συμπεριλαμβανομένης της απόσυρσης του προϊόντος.
Μη συμμορφούμενο: Manufactured by Cosmetica Ltd, Europe
Συμμορφούμενο: Manufactured in France
⇒ Υψηλός κίνδυνος Άρθρ. 19(1)(β)
03
Εσφαλμένη ή απούσα η χώρα προέλευσης για εισαγόμενα προϊόντα
Τα προϊόντα με διάρκεια ζωής κάτω των 30 μηνών πρέπει να φέρουν ημερομηνία «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» με το σύμβολο κλεψύδρας ακολουθούμενο από ημερομηνία. Τα προϊόντα μεγαλύτερης διάρκειας πρέπει να φέρουν σύμβολο Περιόδου μετά το άνοιγμα (PAO) — το εικονίδιο ανοιχτού δοχείου — με τον αριθμό μηνών (π.χ. «12M»).
Συχνό σφάλμα αποτελεί η χρήση PAO για προϊόντα με διάρκεια ζωής κάτω των 30 μηνών, ή η παράλειψη του PAO για προϊόντα μεγαλύτερης διάρκειας. Και οι δύο περιπτώσεις δεν συμμορφώνονται με τον κανονισμό.
⇒ Υψηλός κίνδυνος Άρθρ. 19(1)(στ) & (ζ)
04
Μη συμμορφούμενη δήλωση καταλόγου συστατικών (INCI)
O κατάλογος συστατικών πρέπει να αναγράφεται με τις ονομασίες INCI (Διεθνής Ονοματολογία Καλλυντικών Συστατικών) και όχι με κοινές, εμπορικές ή διαφημιστικές ονομασίες. Τα συστατικά πρέπει να παρατίθενται σε φθίνουσα σειρά βάρους κατά τον χρόνο ενσωμάτωσης. Τα αρωματικά συστατικά μπορούν να δηλώνονται ως «Parfum» ή «Aroma», ωστόσο τα αλλεργιογόνα πρέπει να αναγράφονται μεμονωμένα όταν υπερβαίνουν τα καθορισμένα όρια συγκέντρωσης.
Η χρήση μη αποδεκτών ονομασιών ή η παράλειψη υποχρεωτικών αλλεργιογόνων συνιστά μη συμμόρφωση και μπορεί να οδηγήσει σε ενέργειες εποπτείας αγοράς.
⇒ Υψηλός κίνδυνος Άρθρ. 19(1)(ζ)
05
Ανεπαρκές μέγεθος γραμματοσειράς ή μη αναγνώσιμο κείμενο
Όλες οι υποχρεωτικές πληροφορίες της ετικέτας πρέπει να είναι ανεξίτηλες, ευανάγνωστες και σαφώς ορατές. Αν και ο κανονισμός δεν ορίζει ελάχιστο μέγεθος γραμματοσειράς, η πρακτική του κλάδου θεωρούν ως πρακτικό κατώφλι ύψος πεζού γράμματος 0,9mm. Πληροφορίες σε πολύ μικρές συσκευασίες που δεν μπορούν να χωρέσουν όλες τις υποχρεωτικές ενδείξεις μπορούν να παραπέμπουν σε φυλλάδιο ή κάρτα, αλλά ορισμένα στοιχεία πρέπει πάντα να αναγράφονται στη συσκευασία.
→ Μέτριος κίνδυνος Άρθρ. 19(2)
06
Μη τεκμηριωμένοι ισχυρισμοί ή απαγορευμένοι ισχυρισμοί
Τα καλλυντικά προϊόντα δεν μπορούν να προβάλλουν ιατρικές ιδιότητες, να υποδηλώνουν ότι θεραπεύουν ή αντιμετωπίζουν παθήσεις, ή να χρησιμοποιούν συγκριτικούς ισχυρισμούς χωρίς τεκμηρίωση. Ο Κανονισμός ΕΕ 655/2013 για τα Κοινά Κριτήρια ορίζει έξι αρχές που πρέπει να ικανοποιούν όλοι οι ισχυρισμοί: νομική συμμόρφωση, αλήθεια, αποδεικτική στήριξη, εντιμότητα, δικαιοσύνη και ενημερωμένη λήψη αποφάσεων.
Φράσεις όπως «κλινικά αποδεδειγμένο», «δερματολογικά ελεγμένο» ή «εξαλείφει τα βακτήρια» αποτυγχάνουν συχνά στις απαιτήσεις τεκμηρίωσης ή υπονοούν ιατρική αποτελεσματικότητα.
⇒ Υψηλός κίνδυνος Καν. 655/2013
07
Μη τήρηση γλωσσικών απαιτήσεων
Οι ετικέτες πρέπει να είναι στην/στις επίσημη/ες γλώσσα/ες του κράτους μέλους όπου πωλείται το προϊόν. Οι προειδοποιήσεις, οι προφυλάξεις και οι οδηγίες χρήσης πρέπει να μεταφράζονται. Οι κατάλογοι συστατικών μπορούν να χρησιμοποιούν ονομασίες INCI — που είναι διεθνώς τυποποιημένες — αλλά όλες οι άλλες υποχρεωτικές ενδείξεις απαιτούν έκδοση στην τοπική γλώσσα.
Η πώληση προϊόντος που απευθύνεται στην ελληνική ή γαλλική αγορά με αποκλειστικά αγγλικές προειδοποιήσεις αποτελεί σαφή παραβίαση.
⇒ Υψηλός κίνδυνος Άρθρ. 19(5)
08
Απουσία ή εσφαλμένες προειδοποιητικές ενδείξεις για συγκεκριμένα συστατικά
Ορισμένα καλλυντικά συστατικά επιτρέπονται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις επισήμανσης. Το υπεροξείδιο του υδρογόνου σε προϊόντα μαλλιών, η ρετινόλη και ορισμένα άλλα συστατικά φέρουν υποχρεωτικές προειδοποιήσεις στην ετικέτα, όπως ορίζονται στα παραρτήματα του Κανονισμού.
Η παράλειψή τους — ακόμα και αν το προϊόν είναι κατά τα άλλα συμμορφούμενο — αποτελεί άμεση παραβίαση των όρων χρήσης.
⇒ Υψηλός κίνδυνος Παραρτήματα ΙΙΙ-VI
09
Απουσία ή μη ιχνηλάσιμος αριθμός παρτίδας
Τα καλλυντικά προϊόντα πρέπει να φέρουν αριθμό παρτίδας ή άλλη αναφορά που επιτρέπει την αναγνώριση της παραγωγής. Η απαίτηση αυτή αποτελεί βασικό στοιχείο ιχνηλασιμότητας και είναι απαραίτητη για τη διαχείριση πιθανών ανακλήσεων από την αγορά. Ο αριθμός παρτίδας πρέπει να αναγράφεται, όπου είναι εφικτό, τόσο στην πρωτεύουσα όσο και στη δευτερεύουσα συσκευασία, και ο κατασκευαστής πρέπει να είναι σε θέση να τον αποκωδικοποιήσει ώστε να προσδιορίζει την ημερομηνία παραγωγής, την εγκατάσταση και τις σχετικές παρτίδες πρώτων υλών.
Η χρήση γενικών ή επαναλαμβανόμενων κωδικών που δεν επιτρέπουν σαφή ταυτοποίηση δεν συμμορφώνεται με την απαίτηση και μπορεί να οδηγήσει σε ενέργειες εποπτείας αγοράς.
→ Μέτριος κίνδυνος Άρθρ. 19(1)(ε)
10
Απούσες δηλώσεις νανοσυστατικών
Τα συστατικά σε μορφή νανοϋλικού πρέπει να αναφέρονται σαφώς στον κατάλογο συστατικών. Η λέξη «nano» πρέπει να ακολουθεί το όνομα INCI σε αγκύλες — για παράδειγμα, «Titanium Dioxide (nano)». Αυτή η απαίτηση παραλείπεται συχνά διότι η κατάσταση nano ενός συστατικού ενδέχεται να μην είναι εμφανής από την τεκμηρίωση του προμηθευτή. Οι εταιρείες πρέπει να επαληθεύουν τα χαρακτηριστικά μεγέθους σωματιδίων στα δεδομένα ασφαλείας.
→ Μέτριος κίνδυνος Άρθρ. 19(1)(ζ) Άρθρ. 16
11
Εσφαλμένη ή απούσα η χώρα προέλευσης για εισαγόμενα προϊόντα
Πριν από τη διάθεση ενός καλλυντικού προϊόντος στην αγορά της ΕΕ, το Υπεύθυνο Πρόσωπο οφείλει να υποβάλει κοινοποίηση μέσω της Πύλης Κοινοποίησης Καλλυντικών Προϊόντων (CPNP).
Συχνά παρατηρούνται σφάλματα όπως κοινοποίηση με ελλιπή ή παρωχημένη σύνθεση, παράλειψη επικαιροποίησης μετά από αναδιατύπωση, υποβολή σε λανθασμένη κατηγορία προϊόντος ή διάθεση του προϊόντος στην αγορά πριν από την ολοκλήρωση της κοινοποίησης. Για προϊόντα που περιέχουν νανοϋλικά, απαιτείται επιπλέον χωριστή κοινοποίηση τουλάχιστον 6 μήνες πριν από τη διάθεση στην αγορά, σύμφωνα με το Άρθρο 16 — απαίτηση που συχνά παραλείπεται.
Προϊόν με απούσα ή εσφαλμένη κοινοποίηση CPNP θεωρείται μη συμμορφούμενο, ανεξάρτητα από την ορθότητα της επισήμανσης.
⇒ Υψηλός κίνδυνος Άρθρ. 13 & Άρθρ. 16
“Ο έλεγχος ετικέτας πρέπει να είναι επαναληπτική διαδικασία, όχι εφάπαξ έγκριση — τα παραρτήματα του Κανονισμού ενημερώνονται τακτικά, και μια συμμορφούμενη ετικέτα από δύο χρόνια πριν μπορεί να μην είναι πλέον.”
Πρακτικές οδηγίες
Η συμμόρφωση στην επισήμανση δεν αποτελεί εφάπαξ έργο αλλά συνεχή διαδικασία. Τα Παραρτήματα του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1223/2009 τροποποιούνται τακτικά μέσω κανονισμών της Επιτροπής, με αποτέλεσμα συστατικά που προηγουμένως δεν είχαν περιορισμούς να υπόκεινται σε νέες απαιτήσεις, όπως όρια συγκέντρωσης ή υποχρεωτικές προειδοποιήσεις. Κάθε ετικέτα πρέπει να αξιολογείται βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας κατά τον χρόνο διάθεσης στην αγορά και όχι μόνο κατά το στάδιο ανάπτυξης.
Για προϊόντα που διατίθενται σε πολλαπλές αγορές, συνιστάται η ανάπτυξη ενός βασικού προδιαγράμματος επισήμανσης, στο οποίο καταγράφονται όλα τα υποχρεωτικά και προαιρετικά στοιχεία, η αντιστοίχισή τους με τα σχετικά άρθρα του Κανονισμού, η τεκμηρίωση που υποστηρίζει κάθε ισχυρισμό και οι απαιτούμενες γλωσσικές εκδόσεις ανά κράτος μέλος. Η αναθεώρηση της επισήμανσης θα πρέπει να ενσωματώνεται σε οργανωμένο κύκλο επανελέγχου, ο οποίος ενεργοποιείται σε περιπτώσεις αναδιατύπωσης προϊόντων, αλλαγών σε πρώτες ύλες ή κανονιστικών εξελίξεων.
Αντίστοιχη προσέγγιση απαιτείται και για τις κοινοποιήσεις μέσω CPNP. Οι εταιρείες οφείλουν να τηρούν εσωτερικό μητρώο όλων των κοινοποιημένων προϊόντων, στο οποίο καταγράφονται η ημερομηνία κοινοποίησης, η κατηγορία προϊόντος, η έκδοση της σύνθεσης και κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση. Κάθε αλλαγή στη σύνθεση — ακόμη και μικρής έκτασης — πρέπει να συνοδεύεται από επανέλεγχο και, όπου απαιτείται, επικαιροποίηση της κοινοποίησης, ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής συμμόρφωση.
ΧΡΕΙΑΖΕΣΤΕ ΒΟΗΘΕΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΤΙΚΕΤΕΣ ΣΑΣ;
Η ELINEK μπορεί να ελέγξει τα καλλυντικά σας προϊόντα για πλήρη συμμόρφωση με την ΕΕ. Η ομάδα μας παρέχει αξιολόγηση επισήμανσης, επαλήθευση INCI, έλεγχο τεκμηρίωσης ισχυρισμών, υποστήριξη κοινοποίησης CPNP και αξιολόγηση ασφάλειας για την ελληνική και ευρωπαϊκή αγορά.
Είτε φέρνετε ένα νέο προϊόν στην αγορά είτε επανεξετάζετε μια υπάρχουσα σειρά, μπορούμε να σας υποστηρίξουμε σε κάθε στάδιο.